Welcome to lindahauer Sites. This is your first post. Edit or delete it, then start writing!
“Dit artikel is voor jou als jouw hart net gebroken is en je in die eerste rauwe golf van verdriet, paniek, angst, totale wanhoop en machteloosheid zit. ”
“De eerste pijn is rauw en veel mensen weten in die eerste weken soms niet meer ‘hoe het leven ook alweer moet’. ”
Je wil houvast en eigenlijk staat er niks in dit artikel wat je niet allang weet, maar je leest het toch, in de hoop op die houvast. Hopelijk biedt dit overzicht je herkenning, bezinning of inspiratie in deze moeilijke tijd, met als belangrijkste boodschap: wees mild voor jezelf en doorvoel alles maar, dat kan jij.
In die eerste periode van liefdesverdriet zijn er een paar praktische tips om de dagen door te komen. Hieronder een lijstje simpele tips hoe je voor jezelf kan blijven zorgen.
Praktische tips:
- Blijf goed eten en drink voldoende water. Misschien is de eetlust je echt vergaan door het verdriet, maar probeer 3 goede maaltijden per dag te eten. Hou het simpel; als je weinig energie hebt om te koken of boodschappen te doen, bestel dan wat eten of haal een verse kant-en-klaar maaltijd in de supermarkt. Heb je wel energie om iets te maken, probeer dan gelijk vooruit te koken of vraag aan een vriend om iets met je te eten.
- Zorg voor een goede nachtrust. Je lichaam en geest hebben rust nodig om te verwerken waar je nu doorheen gaat. Een goede nachtrust is essentieel om te ontspannen, op te laden en te verwerken. Meestal komt er veel verdriet los op het moment dat je ’s avonds alleen in bed gaat liggen, dat is oké en mag er helemaal zijn. Het kan wel helpen om te investeren in een nieuw slaapritueel, een paar tips:
- Druppel wat etherische lavendelolie op je kussen voor het slapengaan. Lavendel bevordert de nachtrust.
- Doe een ademhalingsoefening zodra je in bed ligt. Maak je onderbuik bol bij elke inademing en adem daarna rustig uit.
- Koop bij de drogist melatonine-pillen als je moeilijk in slaapt valt of snel weer wakker wordt. Win wel eerst medisch advies in voordat je dit gaat gebruiken.
- Gebruik magnesium (pillen of olie voor op de huid) om beter in slaap te vallen als je daar nu moeite mee hebt.
- Zet zachte, ontspannende muziek op als je in bed gaat liggen of laat je voorlezen uit een mooi luisterboek.
- Zorg voor lichaamsbeweging. Stretch wanneer je een poosje stil hebt gezeten, of draai je schouders in kleine cirkeltjes na een flinke huilpartij. Een kleine wandeling door de buurt is ook heel goed voor je (beweging + buitenlucht = top!). Je hoeft er niet eens van te genieten, wandel maar gewoon en voel hoe je toch in staat bent om in deze moeilijke tijd je ene voet voor de andere te zetten en zo in beweging te blijven.
Rouwen om een verbroken relatie kost tijd en veel energie. Of jij nu degene bent die de beslissing heeft gemaakt om uit de relatie te stappen of niet – je zal door een rouwproces gaan omdat een belangrijke relatie in jouw leven opeens van vorm is veranderd. Een gebroken hart doet pijn en hoe lang deze pijn blijft of hoeveel energie dit kost is voor iedereen anders. In een Google sessie tijdens mijn eigen liefdesverdriet zocht ik houvast en googelde ik hoe lang ik me nog zo rot zou voelen. Zo vond ik de volgende formules: ‘Reken per maand van relatie een week liefdesverdriet’, of ‘voor elk jaar in de relatie een half jaar verdriet na de relatie’. Helaas zijn deze formules echt klinkklare onzin. De tijd die het kost om weer tot jezelf te komen is voor iedereen anders. Het fijne is wel: er is hierin geen goed of fout, geen te lang of te kort. Neem de tijd die jij nodig hebt. De volgende thema’s kunnen hierin helpend zijn wanneer die eerste rauwe periode voor bij is.
“Door jezelf toe te staan om alles te voelen, geef je jezelf én je lichaam de kans om deze ervaring te doorleven en een plek te geven.”
Blijf voelen
Het is heel belangrijk om te blijven voelen wat de verbroken relatie met je doet. Voel je verdriet, pijn, boosheid, wanhoop, paniek? Voel het allemaal maar. Probeer bij die emotie te blijven door bijvoorbeeld deze vragen te stellen: “Waar in je lichaam voel je het?”, “Welke gedachten krijg je als deze emotie opspeelt?”.
Wat mij altijd helpt is om deze emoties te zien als bezoekers. Susan Smit omschreef het ooit mooi als visite die altijd een kop thee van je wil, ook al komt het bij jou helemaal niet uit dat er NU visite komt of heb jij helemaal geen zin in DEZE visite. Ze (de emoties/visite) komen onverwachts op bezoek en het beste wat ik dan kan doen is ze een plek aan mijn tafel aanbieden en een kop thee geven. Ik laat ze er zijn, luister naar wat ze willen zeggen. En dan blijkt altijd weer dat ze na verloop van tijd verdwijnen; het zijn bezoekers, geen kostgangers. Door jezelf toe te staan om alles te voelen, geef je jezelf én je lichaam de kans om deze ervaring te doorleven en een plek te geven. Als je van jezelf niet mag huilen of in paniek mag raken, ga je onderdrukken en zullen de emoties op een ander moment weer bovenkomen.
Praat erover
Draag je verdriet niet alleen, praat erover met vrienden of familie. De steun, (h)erkenning en aandacht zal helpen om langzaam maar zeker een beetje op verhaal te komen. Het kan ook helpend zijn om met een therapeut te praten als je wilt dat er een objectief persoon met je meekijkt.
Veel mensen met liefdesverdriet kloppen in de eerste fase van hun gebroken hart wel aan bij vrienden om hun verhaal te doen, maar na een poos voelen mensen zich soms bezwaard om “weer over hun ex te gaan praten of huilen”. Alsof er een limiet aan liefdesverdriet zit. Maar rouwen om een verbroken relatie kost tijd en gaat in verschillende fases. Praten met mensen om je heen kan helpen om makkelijker door die fases heen te bewegen.
“Een verbroken relatie kan ook een uitnodiging zijn om dichter bij je ware essentie te komen”
Spiritueel
Mijn persoonlijke visie is dat een relatie niet mislukt is, als die wordt beëindigd. En ja, het koste me heel wat innerlijk werk om tot deze visie te komen, want ik ben opgegroeid met het idee dat Ware Liefde voor Eeuwig is (iets met Disneyfilms, Opa’s en Oma’s die tot hun dood samenbleven enzovoort;)). Een verbroken relatie kan mijns inziens echter ook een uitnodiging zijn om dichter bij je ware essentie te komen doordat het vaak onvervulde verlangens, verborgen patronen of zielslessen aan het licht brengt.
Lukt het je om te kijken naar wat deze relatie je heeft gebracht? Wat heb je geleerd over jezelf en de liefde? Hoe ben je gegroeid door deze relatie? Jij mag zelf een betekenis aan deze relatie, deze liefde en deze breuk geven.
Kijk wat je hebt geleerd en hebt mogen ontvangen in deze relatie én tijdens de breuk. Meestal worden onopgeloste kindpijnen zichtbaar tijdens een relatiebreuk. Negatieve overtuigingen die we als kind opdoen, steken de kop op en onveilige hechtingsstijlen worden geactiveerd. Hierover lezen of met iemand praten kan helpen om patronen te doorbreken en deze breuk dus ook te zien als een moment van persoonlijke groei.
Wat kan helpen om op deze laag dingen te bekijken is:
- Schrijf regelmatig in een dagboek hoe je je voelt, welke gedachtes er zijn en ontdek tot welk verhaal jij zo komt. Dit kan ook vooruitgang voor jezelf inzichtelijk maken als je een tijd later eens terugbladert en leest wat er in je gevoel veranderd is.
- Pak een moment van rust en stilte om te doorvoelen waar deze pijn over gaat. Gaat het echt alleen over deze relatie die voorbij is? Of gaat het ook over een oudere pijn van vroeger? Of vertrek je vanuit negatieve overtuigingen (je niet-zelf)?
- Je hebt al een goed begin gemaakt door dit artikel te openen, maar hierbij nog wat boekentips.
“Wees mild voor jezelf en voel alles wat er te voelen valt – zonder oordeel over die emotie.”
Boekentips:
- Heel je hart. Kathryn D. Rheem en Clare Rosoman (een werkboek gebaseerd op de EFT-theorie met veel waardevolle informatie en invuloefeningen).
- Lang en gelukkig uit elkaar. Katherine Woodward Thomas (over bewust ont-koppelen in 5 stappen).
- Scheidingsatlas, een wegwijzer voor ouders. Mariska Klein Vlederman, Fieke Pannebakker en Wendy van Vliet (een praktische gids voor ouders die uit elkaar gaan).
- Als de liefde voorbij is. Jan Drost. (Zowel een persoonlijk als universeel verhaal over liefde, afscheid en opnieuw beginnen).
- Het helen van je innerlijke kind. Susanne Huhn. (Krijg zich op emotionele pijn uit je kindertijd die in je huidige liefdesleven door kan spelen).
- Hotel Hartzeer. Susan Smit en Marion Pauw (vol herkenbare situaties en verhalen om je door de eerste schok heen te helpen).
- Patronen doorbreken, negatieve gevoelens en gewoonten herkennen en veranderen. Hannie van Genderen, Gitta Jacob en Laura Seebauer. (Boek gebaseerd op schematherapie waarbij je zich krijgt op je gedragspatronen).
Ik wens je veel sterkte en warmte als je dit leest met een gebroken hart.
Weet dat je altijd bij mij mag aankloppen als je wil dat ik vanuit kennis en liefde met je meekijk naar wat er is gebeurd in jouw vorige relatie.
Linda
Regelmatig spreek ik mensen in mijn praktijk die totale wanhoop, diep verdriet, oerpaniek of woede ervaren als er geen verbinding met hun partner is. Grote emoties dus. Waar we vaak achteraf van zeggen “Goh, misschien was deze reactie wel een beetje té..?”
Maar waarom worden we dan toch iedere keer weer zo diep geraakt als de verbinding met onze geliefde op het spel staat?
Dat is omdat wij zoogdieren zijn en verbinding nodig hebben om ons veilig te voelen. Hechting is voor mensen pure biologische noodzaak. Als jij tijdens een ruzie of meningsverschil met je lief geen verbinding voelt, activeert het gevarencentrum in ons brein. En wat doen we bij gevaar? Vluchten, vechten of bevriezen. Er is oerpaniek.
Het verdrietige is, dat die paniekreactie van de ene partner, de andere partner meestal ook bang maakt en dat versterkt het gebrek aan verbinding. Zo raken we in die momenten gevangen in een patroon van protest en afstand. Beide partners ervaren een gebrek aan verbinding en daardoor paniek, omdat ze in de diepte dan geen antwoord ervaren op de vraag:
“Are you there for me?”
Dit is in relaties de million dollar question.
In andere woorden zijn dit dé vragen waar het in relaties om draait:
- Toegankelijkheid: “Kan ik je bereiken?”
- Responsiviteit: “Reageer je op mij?”
- Betrokkenheid: “Doe ik ertoe voor jou?”
EFT is een relatietherapiemethode waar ik graag mee werk dat staat voor Emotionally Focused Therapy. Wat mij zo aanspreekt aan deze methode is het enorme begrip voor de grote emoties op (de dreiging van) verlies van verbinding. We nemen in EFT-therapie die emoties als ingang om te kijken naar wat er in de diepte speelt. Als we met een hechtingsbril kijken en partners elkaar op die laag gaan ontmoeten, kunnen hechtingsangsten benoemt worden én worden ingevuld.
Dan gaat het gesprek opeens niet meer over de verdeling in het huishouden, hoe er met financiën wordt omgegaan of wie altijd initiatief moet nemen tot seks. Nee, dan gaat het over de laag onder die onderwerpen: zie je mij, doe ik ertoe, mag ik er zijn, ben ik belangrijk voor jou?
Fase 1: De verliefde fase.Deze fase kenmerkt zich door de roze bril waardoor we naar de ander kijken en het overweldigende gevoel van samensmelting (symbiose) met de ander. Je krijgt geen genoeg van elkaar en onze hormonen zorgen ervoor dat we helemaal afgestemd zijn op de ander.Fase 2: De machtsstrijd.
Na de heerlijke verliefdheidsfase, komen stellen in de fase van de machtsstrijd. Je begint de minder leuke kanten van je partner te zien en gaat daarover klagen of in onderhandeling. Dat wat je eerst leuk vond aan de ander, kan je nu irriteren en daardoor ontstaan discussies.
Wat er op een dieper niveau eigenlijk gebeurd in deze fase, is dat je elkaar triggert op oude pijnstukken. Die pijnstukken (of trauma’s) zijn vaak ontstaan in de jeugd en dus verbonden met jouw innerlijk kind. Als kind hebben we allemaal negatieve overtuigingen opgedaan (zoals “ik ben niet goed genoeg”, “ik doe er niet toe” of “ik ben minder”). Jouw liefdespartner staat zo dichtbij je (net zoals jouw ouders dat vroeger stonden) en dus wordt die pijn opnieuw geactiveerd. Niemand wilt pijn voelen en dus ga je doen wat je altijd deed: in de aanval of je trekt je terug. Dit noemen we in coaching je mechanisme.
Veel stellen blijven in deze fase hangen, omdat ze niet zien wat er in de diepte gebeurd. Het is ook niet gek dat de meeste stellen hier geen bewustzijn op hebben, er wordt ons namelijk erg weinig geleerd over liefde en relaties.
“De strijd om macht, is een strijd om aandacht, liefde en erkenning omdat de bron van liefde nog bij de ander ligt en niet bij jezelf.”
Ben je benieuwd wat je kan doen om uit deze fase te komen? Lees dan binnenkort het nieuwe artikel ‘Stap uit de machtsstrijd en heel de oude wond’ of vraag hulp/relatiecoaching hierbij!
Fase 3: Opnieuw verbinden en oude patronen doorbreken
In deze fase zijn beide partners zich bewust geworden van hun eigen oude pijn, de pijn van de ander en de invloed hiervan op hun liefdesrelatie.
Door te zien hoe jullie dynamiek werkt en ook te zien dat dit dus niet gaat over je partner, maar over pijn van vroeger, kan je opnieuw voor elkaar kiezen.
Tijdens mijn relatiecoachingsgesprekken zie ik vaak zoveel liefde tussen partners zodra ze zien waar de ander écht vandaan komt. De ruzies gingen blijkbaar nooit over de vaatwasser en over jou, maar over pijn van vroeger! Meestal is er vooral compassie en mededogen voor de ander als dit ontdekt wordt en is de bereidheid om ook nu voor elkaar te kiezen en door te gaan naar de volgende fase groot.
Fase 4: Het werk doen
Jullie zien wat er speelt en willen dit nu transformeren tot een gezondere dynamiek.
Wat houdt ‘het werk’ precies in?
- Bewustwording op je eigen patronen in de dagelijkse praktijk, bijvoorbeeld door meditatie.
- Geweldloze communicatie hierover met je geliefde.
- Oefenen met het dragen van je eigen verantwoordelijkheid in plaats van aan je partner te vragen om dit op te lossen voor je.
Fase 5: Bewustwording
In deze fase voel, zie en merk je dat het innerlijk werk zijn vruchten begint af te werpen. Je bent je eigen pijn aan het helen en wordt daarmee liefdevoller naar jezelf toe en onafhankelijker van je partner. Veel stellen rapporteren in deze fase dat de liefde tussen henzelf en hun partner zuiverder voelt: je bent niet meer bij de ander omdat hij/zij je zo’n fijn gevoel geeft (dus om te ontvangen), maar je bent met de ander omdat je van de ander houdt en je liefde die kant op wilt stromen. Met andere woorden; je bent bij de ander vanuit zelfliefde.
Fase 6: Volwassen liefde, samen onafhankelijk.
In deze fase ben jij je eigen liefdesbron geworden. Je hoeft niet meer met je partner te strijden om liefde en erkenning, want je voorziet jezelf hierin. Hierdoor ontstaat er een zuiverder samenzijn, gebaseerd op liefde en wederkerigheid in plaats van behoeftigheid en afhankelijkheid.
De oude Grieken noemen dit ook wel de Hieros Gamos, het Heilige Huwelijk. Samen heb je zo’n mooie, diepe reis gemaakt die je alleen niet had kunnen maken. En nu staan jullie hier, samen en ook onafhankelijk, in zuivere, oprechte liefde; een sacred union (we experience oneness through the union of two).
Voel je dat dit resoneert maar dat jullie vastlopen in jullie liefdesreis? Een paar dingen je je kunt doen:
- Bespreek dit artikel met je partner, ga het gesprek aan!
- Creëer bewustwording op jouw eigen pijnstukken, bijvoorbeeld door erover te lezen (boekentip: ‘Verslaafd aan Liefde’ van Jan Geurtz)
- Zoek hulp bij een relatiecoach om dit proces heel zuiver en diepgaand met elkaar aan te gaan.
Bronvermelding:
Het model dat ik voor dit artikel heb gebruikt is ontwikkeld door Mariette Ruggenberg en terug te vinden in haar boek Liefde als Medicijn. Geïnspireerd op de Reis van de Held en de relatiecirkel uit Imago Therapie heeft zij dit vereenvoudigde model gemaakt die de zes belangrijkste fases in een relatie weergeeft.
“In plaats van de ander verantwoordelijk te maken voor jouw geluk, neem je daar – in een bewuste relatie – in eerste instantie zélf de verantwoordelijkheid voor.”
Een voorbeeld uit mijn praktijk:
Lena en Reza zijn 4 jaar samen, waarvan 2 jaar samenwonend. Elke ochtend als zij beneden komen, zet Lena een kop koffie voor hen beiden en ploft op de bank om rustig de dag te beginnen. Reza pakt eerst de vaatwasser zuchtend uit. Hij baalt ervan dat hij altijd degene is die die vaatwasser uitruimt en voelt zich hierin door Lena niet gezien. Hij vindt haar lui en voelt zich een sloof.
In de meer ‘onbewuste relaties’ zou hier hooguit een gesprek (of ruzie) plaatsvinden die gaat over de laag van gedrag. Vaak zit dit gesprek vol verwijten en een gevoel van winnen of verliezen. Een uitkomst van zo’n gesprek zou kunnen zijn dat er een afspraak komt over wie wanneer de vaatwasser uitruimt.
In een bewuste relatie gebruik je dat wat er gebeurd (gedrag) als ingang om te kijken naar wat er dieper in jou gebeurd. Het gaat niet om de vaatwasser, het gaat om de pijn van niet gezien worden in dit geval. Reza komt erachter dat dit gevoel ouder is dan hun relatie; hij voelde zich als kind vaak niet gezien door zijn ouders en probeerde hun aandacht te winnen door klusjes in huis te doen waarmee hij hopelijk erkenning in de wacht zou slepen. Hij kreeg die erkenning meestal niet van zijn ouders en het is precies díe pijn die hij opnieuw beleeft als Lena eerst voor zichzelf kiest en niet voor hun vaatwasser.
Reza heeft hierin zelf innerlijk werk te doen: hij mag zien dat dit een oude, negatieve overtuiging is en hij kan dit transformeren door bewustwording op dit thema en oefenen in zelfliefde en compassie. Zo ontstaat er persoonlijke en spirituele groei en ook meer onafhankelijkheid in een relatie, want: Lena is niet degene die verantwoordelijk is voor zijn gevoel door vaker de vaatwasser uit te ruimen, Reza draagt zichzelf hierin.
Een bewuste relatie is uitdagend, maar het kan je veel brengen:
- Meer zelfinzicht
- Meer (zelf)liefde
- Heling op oude wonden van vroeger
- Meer veiligheid
“Het belangrijkste in een bewuste relatie is misschien wel de bereidheid van beide partners om te kijken naar de eigen schaduwstukken, hier zelf verantwoordelijkheid voor te dragen in plaats van deze te projecteren op de partner.”
Er wordt steeds weer gekozen voor
- Liefde boven angst
- Kwetsbaarheid boven veiligheid
- Waarheid boven illusie.
De relatie wordt door deze bewuste aanpak steeds veiliger en waarachtiger. Als je er samen voor kiest om op deze manier te verbinden en te commiteren aan elkaar, kunnen jullie patronen doorbreken (zowel interne oude patronen uit trauma’s van vroeger, als patronen in jullie huidige dynamiek). Jullie triggers zullen niet verdwijnen, maar door het bewustzijn hierop kun je hier naar jezelf en naar de ander toe met compassie op reageren in plaats van het te veroordelen. Want in dat oordeel, zit de pijn van de afwijzing.
Als jullie zuiver kijken naar jullie diepste behoeftes en verlangens, bereid zijn om elkaar te confronteren met blinde vlekken en het innerlijk werk willen doen, dan zal je zien dat er meer ruimte voor liefde komt.
Handel je vanuit je innerlijke (angstige of behoeftige) kind of je ego, dan handel je vanuit afhankelijkheid.
Handel je vanuit je ziel, dan handel je vanuit liefde.
Willen jullie een bewuste relatie met elkaar en kunnen jullie hier wel wat ondersteuning in gebruiken?
Weet dat ik er ben voor jullie.